قویترین ایدهٔ NotebookLM این است که فقط از منبعهایی که خودت اضافه کردهای جواب میدهد و در متن پاسخ به همان منبعها ارجاع میدهد. پس کیفیت جواب بیشتر به کیفیت منبعهای تو بستگی دارد تا به مدل.
ما راهنمای رسمی گوگل را در ۲۶ آبان ۱۴۰۵ خواندیم. یک نکتهٔ اسم: بعضی صفحههای راهنما این محصول را «Gemini Notebook» مینامند؛ ما همان NotebookLM را در نظر داریم. محدودیتها مرتب عوض میشوند؛ عددها را همان روز چک کن.
چه چیزی میشود بهعنوان منبع داد؟
راهنما فهرست بلندی دارد: فایل صوتی، متن چسباندهشده، Google Docs، Slides و Sheets، تصویر، فایلهای DOCX، TXT، MD، PDF، CSV و PPTX، یادداشتها، آدرس وب، ePub و آدرس ویدیوهای عمومی YouTube.
حدهایی که راهنما اعلام کرده بود:
- هر منبع تا ۵۰۰ هزار کلمه یا ۲۰۰ مگابایت برای فایل بارگذاریشده.
- برای کاربران رایگان تا ۵۰ منبع در هر دفترچه.
- Google Sheets تا ۱۰۰ هزار توکن و Slides تا ۱۰۰ اسلاید.
سهمیهٔ استفاده بر پایهٔ محاسبه است و عدد ثابتی از پرسشها اعلام نشده؛ طبق راهنما هر ۵ ساعت تازه میشود تا رسیدن به سقف هفتگی.
روال پیشنهادی ما
- اول سؤال را بنویس. «میخواهم بفهمم …» در یک جمله.
- منبع انتخاب کن، نه جمع. پنج منبع مرتبط بهتر از پنجاه منبع نامرتبط است.
- اول خلاصه، بعد سؤال دقیق. بخواه ساختار منابع را بگوید، بعد سؤالهای مشخص بپرس.
- هر ادعای مهم را با ارجاع باز کن. پاسخها ارجاع درونمتنی دارند؛ جملهٔ منبع را بخوان.
- جواب مهم را در یادداشت ذخیره کن و منبع را کنارش بنویس.
وقتی جواب نمیدهد
راهنما دلیلهایی را نام میبرد: پرچم ایمنی، سؤال نامشخص و «اطلاعات در منابع نیست». آخری مفید است: یعنی مدل از بیرون منبع چیزی نمیسازد. سؤال را دقیقتر کن یا منبع بیفزا.
کشف منبع
راهنما دو قابلیت میشناسد: Fast Research که وب یا Google Drive را جستجو میکند و Deep Research. اینکه منبع پیداشده را وارد دفترچه کنی تصمیم توست؛ هر منبع را قبل از افزودن بخوان.
Audio Overview و Video Overview
Audio Overview گفتگوی دو میزبان هوش مصنوعی دربارهٔ منابع است؛ قالبهای Deep Dive، The Brief (تکگوینده، کمتر از دو دقیقه)، The Critique و The Debate. زبان و طول برخی گزینهها محدود است. Video Overview هم سبکهای مختلف دارد و ممکن است بیش از ۳۰ دقیقه طول بکشد. راهنما صریح میگوید هر دو ممکن است نادرستی و نقص صوتی داشته باشند.
ما اینها را برای شنیدن مرور سریع مفید میدانیم، نه بهعنوان منبع. هر چیزی که قرار است استفاده شود را در متن منبع بسنج.
یک تمرین
یک موضوع کاری انتخاب کن، سه سند واقعی (مثلاً سه گزارش) را اضافه کن و بپرس: «بین این سه سند، چه تناقضی هست؟» پاسخ را با ارجاعها باز کن و ببین هر تناقض واقعاً در منبع هست. این تمرین نشان میدهد چقدر میشود به ارجاعها اعتماد کرد.
هشدار
راهنما میگوید برای مشورهٔ پزشکی، حقوقی و مالی از متخصص بپرس. و اطلاعات محرمانه را بدون بررسی سیاستهای حریم خصوصی بارگذاری نکن؛ راهنمای استفادهٔ مسئولانه را ببین.
ادامه
برای فهرست بازبینی هر خروجی، سنجیدن خروجی هوش مصنوعی و برای عادتهای مشابه در جستجو، Perplexity برای تحقیق. برای انتخاب ابزار: چکلیست انتخاب ابزار.
سوالات متداول
راهنمای اصلی این بخش
کار مؤثر با ابزارهای هوش مصنوعی: پنج اصل مشترکتحریریهٔ سرنخ
تیم نویسندگان و آزمایشگران
ما چند نفریم که هر روز با ابزارهای هوش مصنوعی و اتوماسیون کار میکنیم. هر راهنمایی که اینجا میبینید اول روی کارِ خودمان امتحان شده و بعد نوشته شده است.